1. Na ile trafnie projekt odpowiada na priorytety programu?
Nasz projekt „Sit2Play! - mobilność kadry sportowej dla promowania siatkówki na siedząco w Polsce.” przede wszystkim wpisywał się w priorytet włączenie i różnorodność. Z jednej strony jego przeprowadzenie umożliwiło dzieciom i młodzieży o specjalnych potrzebach udział w zajęciach sportowo-integracyjnyjnych (nasi podopieczni ze specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych oraz szkół integracyjnych z Trójmiasta i ościennych powiatów zyskali możliwość poznania nowej dyscypliny, co zmotywowało ich do aktywności fizycznej ponad podziałami oraz przede wszystkim umożliwiło integrację, w tym nawiązanie pierwszych kontaktów z rówieśnikami ze szkół ogólnodostępnych), z drugiej zaś kadra biorąca udział w projekcie to osoby o mniejszych szansach (wszyscy trenerzy uczestniczący w obserwacji pracy posiadali orzeczenie o niepełnosprawności, stworzenie im możliwości job shadowingu a następnie pracy na rzecz młodzieży z podobnymi barierami znacząco wpisywało się w priorytet włączenia).
2. Jakie projekt ma znaczenie dla beneficjenta/uczestnika, osób i instytucji współpracujących oraz środowiska lokalnego i polityki edukacyjnej?
Projekt „Sit2Play! - mobilność kadry sportowej dla promowania siatkówki na siedząco w Polsce.” był naszą pierwszą inicjatywą dofinansowaną ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Erasmus+. Fundacja Społeczny Fair Play została założona w 2022 przez Jacka Tomczaka (zawodnika kadr narodowych w sportach osób z niepełnosprawnościami), aby promować sport osób z niepełnosprawnościami na pomorzu, w szczególności siatkówkę na siedząco. Wcześniej zrealizowaliśmy kilka mniejszych inicjatyw finansowanych głównie z dotacji miejskich. Projekt Sit2Play! był w pewnym sensie przełomowym przedsięwzięciem dla Fundacji. Jego realizacja umożliwiła nam wprowadzenie stałych zajęć w 2 specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, nawiązanie współpracy ze szkołami specjalnymi oraz integracyjnymi. Fundacja włączyła się również w realizację dużego miejskiego projektu na rzecz promowania edukacji włączającej w Gdyni. Obecnie realizujemy 5 projektów w Programie Erasmus+, wszystkie wpisują się w promowanie parasportu (siatkówki na siedząco, parasnowboardu) oraz aktywizowanie osób młodych o mniejszych szansach, co nie byłoby możliwe bez projektu Sit2Play!.
3. W jaki sposób zapewniono widoczność projektu i jego rezultatów?
W ramach zapewnienia widoczności projektu podjęliśmy szereg działań promocyjnych. Po pierwsze promowaliśmy projekt z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych – na naszej stronie internetowej powstała podstrona projektu, regularnie zamieszczaliśmy relację z mobilności w sekcji aktualności oraz na naszym profilu w mediach społecznościowych (na portalu Facebook). Wszyscy uczestnicy (zarówno trenerzy uczestniczący w job shadowingu, jak i osoby młode o specjalnych potrzebach, do których skierowaliśmy wsparcie na poziomie lokalnym) były poinformowane o źródle finansowania działań, w tym celu koordynator przeprowadził spotkanie informacyjne dla kadry oraz opiekunów prawnych młodzieży, miejsca realizacji działań również były oznakowane logotypem.
Działania promocyjne obejmowały także promowanie rezultatów projektu poprzez spotkania z trenerami, pracownikami sektora sportu publicznego oraz upowszechnianie raportów uczestników projektu.
4. Jakie były najbardziej widoczne rezultaty działania?
Dla naszej Fundacji najważniejszym rezultatem projektu było wprowadzenie autorskiego program „I'mpossible”, w którym regularnie uczestniczą dzieci i nastolatkowie o mniejszych szansach z uwagi na posiadane orzeczenie o niepełnosprawności lub o kształceniu specjalnym.
Aplikowaliśmy o możliwość realizacji projektu, aby promować zasady fair play w parasporcie oraz zachęcać do aktywności fizycznej ponad podziałami, w tym również, aby wykorzystać sport jako narzędzie do integracji młodzież o specjalnych potrzebach ze środowiskiem rówieśniczym ze szkół ogólnodostępnych.
Wprowadzony program w pełni wpisuje się w cele projektu – nie tylko regularnie przeprowadzamy treningi siatkówki na siedząco, ale również nasi trenerzy wspierają edukację pozaformalną prowadząc zajęcia motywacyjne, prelekcje dotyczące roli sportu w życiu osób z niepełnosprawnościami, z kolei w szkołach ponadpodstawowych regularne prowadzimy zajęciach dotyczące integracji ponad podziałami, savoir-vivre w kontaktach rówieśniczych z osobami młodymi z orzeczeniem o niepełnosprawności. Działania podejmowane oddolnie i ich wpływ na młodych ludzi o specjalnych potrzebach to dla nas zdecydowanie najważniejszy i najbardziej widoczny rezultat projektu.
5. Jaka była forma ich upowszechnienia?
Projekt i jego rezultaty promowaliśmy (i dalej promujemy) na szeroką skalę – głównie na poziomie regionalnym, gdyż to właśnie na Pomorzu chcieliśmy zbudować społeczność osób zaangażowanych w promowanie parasportu i integracji społecznej poprzez wspólną aktywność fizyczną. Po przeprowadzeniu mobilności nawiązaliśmy współpracę ze Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym nr 2 w Gdyni oraz Szkołą Podstawową nr 34 z Oddziałami Integracyjnymi w Gdyni, gdzie przeprowadziliśmy szkolenie dla nauczycieli wychowania fizycznego oraz rozpoczęliśmy działania z dzieciakami.
Ponadto w SOSW nr 2 w Gdyni w ramach promocji projektu powstał mural „I'mpossible” z napisem „I'mpossible – PEŁNOSPRAWNI, PEŁNOCZULI”, który stworzyliśmy wraz z nastolatkami o specjalnych potrzebach.
Ponadto prowadziliśmy promocję we współpracy z Gdyńskim Centrum Sportu. Zaś w magazynie „Europa dla Aktywnych 1/2024” (kwartalnik dla beneficjentów programów edukacyjnych i młodzieżowych realizowanych przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji) można przeczytać wywiad z uczestniczką naszego projektu - Magdaleną Majewską, która w artykule „Wysoki poziom motywacji” opowiada o siatkówce na siedząco.
6. Jaki był wpływ projektu i jego rezultatów na beneficjenta, uczestników projektu i środowisko?
Projekt miał wpływ na wszystkich wyżej opisanych poziomach. Po pierwsze uczestnicy projektu, dzięki udziałowi w działaniach znacząco zwiększyli swój poziom motywacji – 10 trenerów z orzeczeniem o niepełnosprawności uczestniczących w job shadowingu nawiązało pierwsze kontakty ponadnarodowe (dla wszystkich uczestników była to pierwsza możliwość obserwacji pracy w zagranicznym klubie), zdobyło praktyczne umiejętności motywowania młodych podopiecznych z orzeczeniem o niepełnosprawności do regularnej aktywności fizycznej, nauczyło się angażować rodziców w proces planowania i prowadzenia treningów. Umiejętności wpisywały się w potrzeby beneficjenta – Fundacja dzięki przeprowadzeniu projektu założyła (na razie nieformalny) klub sportowy SEAting Volleyball (nawiązanie do miejsca działalności). Rozwój umiejętności kadry pozwolił również na wdrożenie projektu partycypacyjnego „Poznajmy się przez siaDkówkę!”, w którym uczestniczy ponad 500 młodych ludzi, w tym osoby o specjalnych potrzebach.
Zatem przeprowadzenie projektu wpłynęło nie tylko na Fundację i jej kadrę, ale przede wszystkim na środowisko lokalne, w tym na społeczność osób z orzeczeniem o niepełnosprawności.
7. Czy działania były inspiracją dla innych?
Uważamy, że projekt okazał się naprawdę dużą motywacją dla trenerów pracujących z osobami z niepełnosprawnościami. Praca na rzecz młodzieży o specjalnych potrzebach, w szczególności w dziedzinie sportu, nie jest pracą prostą – młodym ludziom brakuje motywacji do regularnej aktywności fizycznej, zaś w przypadku osób z niepełnosprawnościami dochodzi do tego szereg barier (zdrowotnych, ekonomicznych, związanych z brakiem oferty). Nam udało się zaangażować młodzież ze specjalnych ośrodków do wspólnych treningów, które z czasem uzupełniliśmy warsztatami o paraolimpijczykach oraz o zasadach fair play w sporcie. Od września 2024 prowadzimy też zajęcia z dietetykiem oraz rozmawiamy o społecznym wymiarze sportu. Uważamy, że program „I'mpossible” jest inspiracją – wskazuje na to chociażby fakt, iż nasze zajęcia z siatkówki na siedząco zostały uwzględnione w dużym projekcie gimnnym ktu „Don’t diss my ability! - wsparcie uczniów o specjalnych potrzebach poprzez rozwój edukacji włączającej na terenie miasta Gdyni”. Cieszymy się, że dzięki temu dotrzemy do jeszcze większej liczby młodych ludzi o specjalnych potrzebach.
8. Jaka była wartość rezultatów i potencjał dalszego wykorzystywania?
Siatkówka na siedząco to paradyscyplina, która może być uprawiana bez specjalistycznego sprzętu, bez zaplecza lokalowego, bez wcześniejszego przygotowania. Stwarza zatem możliwość adaptacji do pracy z osobami młodymi o specjalnych potrzebach w praktycznie każdych warunkach. W naszym przypadku szczególnie ważne okazało się wykorzystanie dyscypliny do zajęć integracyjnych i uważamy, że właśnie tutaj jest największy potencjał do dalszego wykorzystania. Wspólna aktywność fizyczna ponad podziałami jest szansą na integrację rówieśniczą. Zachęcamy wszystkie organizacje i szkoły do kontaktu – na każdą prośbę zareagowaliśmy, odwiedziliśmy wiele szkół w regionie, przeprowadziliśmy otwarte treningi z zawodnikami kadry narodowej piłki siatkowej na siedząco.
9. Jakie cechy rezultatów wyróżniają je wśród innych o podobnej charakterystyce?
W zakresie działań skierowanych do osób z orzeczeniem o niepełnosprawności nie często wykorzystuje się sport. W naszym projekcie zaangażowaliśmy ponad 80 młodych ludzi z orzeczeniem o niepełnosprawności do aktywności fizycznej, równolegle „przemycając” edukację w zakresie samodzielności, zdrowego żywienia, fair play, współpracy w grupie, budowania poczucia własnej wartości. Uważamy, że stałe zainteresowanie zajęciami (2 grupy wiekowe trenują w ramach zajęć finansowanych ze środków UM Gdyni Wydziału Zdrowia, 22 grupy są objęte wsparciem w ramach projektu marszałkowskiego, prowadzimy zajęcia dofinansowane ze środków Fundacji Lotto) wskazuje, że takie rozwiązanie jest potrzebne i należy je rozwijać, co też zrobiliśmy realizując kolejny projekt Connect2Play! - wdrożenie narzędzi cyfrowych w piłce siatkowej na siedząco.” (2023-2-PL01-KA182-SPO-000178215).
10. Czy zapewniają wartość dodaną w odniesieniu do standardowych rozwiązań?
Działania są wartością dodaną – na bieżąco otrzymujemy pozytywne „feedbacki” od rodziców dzieci po amputacjach lub z innymi rodzajami niepełnosprawności, od nauczycieli wychowania fizycznego ze szkół specjalnych, od dyrektorów placówek, z którymi współpracuje Fundacja. Z opinii wynika, że zajęcia są inspiracją dla młodych ludzi – są prowadzone przez czynnych zawodników z sukcesami sportowymi (kadra Fundacji to reprezentanci Polski w siatkówce na siedząco), co przekłada się na wzrost poczucia własnej wartości, przekonanie, że pomimo barier wynikającym z posiadania orzeczenia o niepełnosprawności można osiągnąć w życiu sukces. Sport okazał się sposobem do rozpoczęcia debaty rówieśniczej o stereotypowym postrzeganiu osób młodych z orzeczeniem o niepełnosprawności.
11. W jakim zakresie wykorzystywane są rezultaty?
Fundacja na bieżąco korzysta z rezultatów oraz nadal je rozwija. Przeprowadziliśmy projekt partnerstwa współpracy na małą skalę w sektorze młodzież 'I'mpossible - developing inclusive tools for young people with disabilities', w którym wykorzystaliśmy rezultaty projektu Sit2Play, obecnie realizujemy projekt partycypacyjny „Poznajmy się przez siaDkówę” oraz projekt „Mobilność na jednej nodze!”. Rezultaty wykorzystujemy codziennie pracując w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, prowadząc zajęcia dla młodzieży ze szkół integracyjnych, realizując granty dofinansowane z PFRONu. Ostatnio rozpoczęliśmy także pracę na rzecz seniorów z orzeczeniami o niepełnosprawności – również wykorzystując siatkówkę na siedząco.
12. Jak są one postrzegane przez innych?
Projekt „Sit2Play!” zyskał pozytywny odbiór społeczny, szczególnie wśród rodziców, nauczycieli i instytucji współpracujących z osobami z niepełnosprawnościami. Treningi siatkówki na siedząco, prowadzone przez zawodników z doświadczeniem sportowym, zwiększają poczucie własnej wartości uczestników. Regularne zajęcia pozwalają młodzieży z niepełnosprawnościami na przełamywanie barier fizycznych i społecznych, inspirując ich do aktywności i pokazując, że sport może stanowić element codziennego życia, pomimo trudności. Pozytywne opinie potwierdzają, że projekt jest ważnym krokiem w integracji społecznej oraz wzmocnieniu motywacji młodzieży do przezwyciężania własnych ograniczeń. Kolejne ośrodki szkolno-wychowawcze zgłaszają się do Fundacji, co jest dla nas szczególnie cenne.
13. Jaka jest możliwość przenoszenia lub wdrożenia rezultatów wśród innych organizacji/instytucji/osób? Na ile rezultaty projektu są trwałe?
Projekt posiada potencjał do przenoszenia rezultatów i wdrażania ich w innych organizacjach oraz instytucjach zajmujących się wsparciem osób z niepełnosprawnościami. Model zajęć z siatkówki na siedząco jest oparty na zasadach dostępności, co czyni go atrakcyjnym oraz elastycznym rozwiązaniem dla różnych środowisk edukacyjnych i sportowych. Dzięki niskiemu wymaganiu infrastrukturalnemu i prostocie zasad, sport można łatwo wprowadzić w szkołach, ośrodkach wychowawczych oraz instytucjach działających na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Fundacja, poprzez realizację projektu, nawiązała cenne kontakty międzynarodowe, które umożliwiają stałą wymianę doświadczeń i dobrych praktyk. Dzięki współpracy z partnerami z innych krajów Fundacja ma dostęp do sprawdzonych metodologii oraz przykładów wdrożeń, co pozwala na ciągłe doskonalenie i rozbudowę programu o nowe elementy wspierające integrację społeczną oraz aktywność fizyczną osób z ograniczeniami fizycznymi. Trwałość rezultatów projektu jest również wzmacniana przez fakt, że „Sit2Play!” nie ogranicza się wyłącznie do zajęć sportowych – obejmuje także elementy edukacyjne, takie jak warsztaty o samodzielności, zdrowym stylu życia oraz wzajemnym szacunku, które są bezpośrednio związane z tematyką integracji. W rezultacie projekt nie tylko promuje parasport w lokalnej społeczności, lecz także wpływa na postawy społeczne wobec osób z niepełnosprawnościami, zwiększając świadomość na temat ich potrzeb oraz potencjału.